Column Ellen den Hollander
Naoberschap en het schuttingding
Naoberschap. Het is vandaag de dag, na lange tijd taboe te zijn geweest, ineens weer helemaal verantwoord om oude tradities uit de kast te vissen en nieuw leven in te blazen. Levend cultureel erfgoed noemt men dit ook wel. Zo duikt de term modern nabuurschap zo vaak op in diverse beleidsnota’s dat het zelfs de grootste individualist niet kan zijn ontgaan.
Wij, en samen zijn weer helemaal in. We mogen ons weer iets van elkaar aantrekken en zelf de handen uit de mouwen steken. Fijn. Ben ik ook weer eens in de mode. Blijkbaar is er, na de focus van tijd op jezelf, behoefte aan wat tijd voor elkaar. Je merkt het in de krant, de kunst, het nieuws en in veel van wat nieuws nieuws en kunst kunst maakt. Maar ik merk het ook in de gesprekken die ik met mensen over de ramp heb. Meer dan eens halen ze herinneringen op aan de saamhorigheid van dat moment. Het- er voor elkaar zijn. Samen aanpakken, wat er moet gebeuren en de schouders eronder zetten. Trots op wat er in korte tijd toch gepresteerd werd, want iedereen wist hoe moeilijk het was.
Toch bleek dit gevoel, dit moderne nabuurschap, van korte duur te zijn geweest. Al snel gaat het in die gesprekken over de ramp na de ramp. Over de kastjes en de muren. Het gemis, de machteloosheid, het verdriet dat niet erkend werd en de vaak jarenlange afhandelingen met verzekering en de soms o zo „gemene gemeente”. De halve huizen waarin gewoond moest worden. Maar vrijwel altijd, altijd ging het over de binnenring. Het schuttingding. Destijds bedacht om de ramp van de rest af te schermen. Om te helpen, de slachtoffers zoveel mogelijk te besparen. Maar het is maar de vraag of Enschede er op de lange termijn bij gebaat is geweest, dat wij als samenleving vinden dat je slachtoffers na een ramp zoveel mogelijk werk uit handen moet nemen.
Zoals mevrouw van H zo mooi citeerde: ze hebben ons letterlijk het werk van de verwerking uit handen genomen. En ons het zicht erop ontnomen. Ik denk dat het daar is gestopt. Ergens in de dagen dat die schutting er stond, is het denk ik verdwenen. Het moderne nabuurschap. Maar wie ben ik, ik was er niet bij.
Uit: De Twentsche Courant Tubantia, 15 mei 2010
Lees hier de eerste column van Ellen
